Luc Van braeckel interviewt Workforall
over hun opmerkelijk onderzoek.

Een aantal factoren die de welvaartsgroei bepalen zijn bekend uit de economische literatuur. Zo weet men al langer dat er een negatief verband bestaat tussen belastingsdruk en welvaartsgroei. Gwartney en ook Laffer en Armey hebben daarover baanbrekend onderzoek verricht.


Gwartney onderzocht de oorzaken van de verschillen in welvaartsgroei tussen de OESO-landen over een lange periode van 1960 tot 1996. Hij stelt vast dat In landen en periodes waar het overheidsbeslag kleiner was dan 25% van het BNP de welvaart jaarlijks gemiddeld met 6,6% toenam. Landen waar het overheidsbeslag op de welvaart méér dan 60% bedroeg realiseerden een welvaartsgroei van 1,6%. Met zijn studie toont hij andermaal het negatief verband tussen overheidsbestedingen -en dus onrechtstreeks ook de belastingsdruk- en de welvaartsgroei aan.

Ja natuurlijk! Onze werkgroep heeft op dezelfde manier niet minder dan 25 mogelijke oorzaken van groeiverschillen onderzocht. Zo onder meer de invloed van  de leeftijdsstructuur, het opleidingsniveau, de inflatie, de jaarlijkse werkuren, de consumptiequote, de intrestvoeten, de verhouding tussen directe en indirecte belastingen, de omvang van het overheidstekort, de invloed van de toetreding tot de EU enz, enz...

16 september 2005

Nochtans is dat de geijkte wetenschappelijke methode om zo'n vraagstuk aan te pakken. Jammer genoeg kun je de resultaten daarvan niet grafisch illustreren terwijl grafieken juist wel tot de verbeelding spreken.  

We hebben daarom ook twee landen vergeleken die een totaal tegengesteld economisch beleid voerden. Ierland dat sedert 1985 een expansief productie stimulerend beleid van belastingsverlaging voerde, en België dat bleef volharden in een politiek beleid met hoge belastingdruk en een krimpscenario volgde met allerhande besparingen die onze burgers maar al te goed kennen.  

In 1985 stond Ierland er slechter voor dan België: uit de hand gelopen begrotingstekorten, zwakke groeiprestaties, een welvaart die slechts 65% bedroeg van de onze en een werkeloosheidcijfer dat met 17% veel hoger lag dan het Belgische met 10%. Beide landen voerden tot 1985 een gelijkaardig Keynesiaans beleid en lieten de overheidsuitgaven ontsporen. Daarbij werd in België in 1983 de psychologische kaap van 50% van het BNP overschreden. Dit ging gepaard met een continue stijging van de belastingsdruk, staatschuld, en niet altijd even productieve overheidsbestedingen. De negatieve spiraal was geboren. Op de grafieken ziet men dat Ierland's overheidsbestedingen tot 1980 ongeveer gelijk tred hielden met de Belgische, en de groeiprestaties van beide landen ook parallel verliepen. 

Ierland gooide evenwel in 1985 het roer radicaal om. Het verlaagde drastisch de belastingsdruk, schrapte alle overbodige overheidsuitgaven en verminderde zo in drie jaar tijd het overheidsbeslag met niet minder dan 20%. Ierland gaf zo de start tot een periode van explosieve welvaartsgroei van gemiddeld 5,6% in de periode 1985 tot 2002. Dit is zowat het driedubbele groeiritme van België.  

België koos voor een totaal ander beleidstype. België verlaagde de belastingsdruk nauwelijks, maar probeerde met allerlei micro-maatregeltjes om de economie te stimuleren. Zelfs onder gunstigste conjuncturele omstandigheden bleven de overheidsbestedingen hangen boven de 50% van het BNP. Onder dit beleidstype bleef onze groei stagneren rond de 1,9%. In 2003 legde de Belgische overheid nog altijd beslag op 51,4% van het BNP terwijl de Ierse Overheid zijn bestedingen had teruggedrongen tot 35,2% van het BNP.  

Daarmee is de Belgische overheid op vandaag 46% groter dan de Ierse, en zijn de verschillen in groeiprestaties navenant. Alhoewel de Ierse welvaart in 1970 nauwelijks de helft bedroeg van de onze, is ze vandaag beduidend groter. Als gevolg van de welvaartsgroei beschikt de Ierse overheid op vandaag over een zeer ruime beleidsmarge voor allerhande sociale, culturele en milieu-initiatieven.

Einde Eerste Deel: Klik hier om door te gaan