|
Sociale en Economische Gevolgen van
de Budgettaire
Ramp
Belgische
politici lijken de ernst van de budgettaire ramp
nog steeds niet te snappen. Di Rupo blijft zich verzetten tegen
besparingen
onder het devies dat hij de “huidige
generatie niet wil opofferen voor die van onze kinderen”. Nog
altijd betwisten
socialisten structurele oplossingen voor de Waalse inefficiëntie,
de
graaicultuur in de intercommunales, de wijdverspreide corruptie en voor
het
veel te luxueus “sociaal” hangnet. Di Rupo’s commentaar klonk dan ook
als een
oorlogsverklaring in de oren van de jongere generatie.
Maar
ook Luc
Coene van
de Nationale Bank lacht de budgettaire problemen nog weg met het
populisme dat een land toch niet failliet kan gaan omdat het altijd
belastingen kan
heffen. Zelfs de ernstige Marianne
Thijssen
(CD&V) onderschat de hoogdringendheid voor de budgettaire sanering.
In
een radio-interview noemde zij de besparingseisen van de
CD&V en VLD-
jongeren dan wel terecht, maar vond ze momenteel niet opportuun.
|
Fiscale
draagkracht overschreden
Verantwoordelijke
beleidslui zouden beter moeten weten. Met name dat
Staten wel degelijk kunnen falen
en
dat we verkwistingen beter vandaag nog
stoppen dan morgen. Welke kromme redeneringen Keynesiaanse professoren
daarover
ook mogen verzinnen.
Feit is dat het Belgisch
overheidsbeslag volgens
de laatste OESO
raming nu al 53,9% bedraagt en volgend jaar 55,2%.
Vanaf 2012 komt de vergrijzing de
budgettaire
nood nog aandikken met 6 à 8%, terwijl ons overheidsbeslag de
limieten van de
fiscale draagkracht nu al heeft overschreden.
Een overheidsbeslag van
55% op de
vrucht van ons aller arbeid betekent niet alleen maar een moreel
onrecht. Van groter economisch belang is dat bij zo’n hoge
belastingsdruk, belastingsverhogingen als gevolg van de
Laffer-effecten
steevast
leiden tot lagere
belastingsontvangsten, met als gevolg dat de staat en
dus de
pensioenen, gezondheidszorg en ambtenarenwedden zeer binnenkort
onfinancierbaar
worden. Immers sedert we onze monetaire politiek aan de ECB hebben
toevertrouwd,
kan onze overheid ook niet meer zelf het nodige geld bijeendrukken,
terwijl
nieuwe staatsleningen
de krapte op onze geldmarkt nog zouden aanscherpen en onze staatsschuld
stilaan
in de vuurlijn brengen voor een lagere rating. Dat alles met al de
gekende
risico’s van
dien op stijgende rentelasten en een nieuwe rentesneeuwbal. De economen
Laffer
en Armey hebben jaren geleden al voor die fiscale val gewaarschuwd.
Laffer-effecten
Het Belgisch fiscaal
stelsel is
gekenmerkt door een zeer progressieve
belastingsschaal en een laag aandeel consumptiebelastingen. België
haalt slechts 28,8% van zijn belastingsopbrengsten uit consumptie.
Dit is kleinste
aandeel van Europa en maakt ons belastingstelsel niet alleen tot het
minst milieuvriendelijke
maar vooral ook tot het meest demotiverende.

Bron: Europese Comissie
Door de nefaste combinatie
van het
zwaar overheidsbeslag van 55% en de zeer demotiverende
belastingsstructuur zijn
onze marginale aanslagvoeten
arbeidsontradend zwaar geworden. Zeker in Vlaanderen, waar de
gemiddelde belastingopbrengst per inwoner nog 9,1% boven het
rijksgemiddelde
ligt. Zelfs modale tweeverdieners zitten al vlug aan het
arbeidsontradend marginaal
tarief waarbij de netto opbrengst van elke extra inzet negatief wordt.
A fortiori als
men alle arbeidskosten meerekent en de talloze degressieve sociale
tegemoetkomingen zoals
we die kennen in de kinderopvang, bij studiebeurzen, sociale woningen,
sociale
leningen, renovatiepremies enz.

Bron: Socio-Economische Balans van
Vlaanderen - 2007 pag. 60)
(Yves Leterme,
EX-Minister-president)
Zo'n sociaal
model met negatieve incentives kan
maar korte tijd overeind
blijven. Al snel krijgen veelverdieners de
absurditeit van het systeem in de gaten en na verloop van tijd ontdekt
zelfs Jan
Modaal de vele financiële nadelen die vasthangen aan zijn
productieve inzet. Wanneer
ook de meest plichtsgetrouwe gezinnen zich realiseren dat twee banen in
één
gezin nauwelijks loont, of dat zij zich geen dubbele loopbaan meer
kunnen
veroorloven gaan ook zij hun productieve terugschroeven. Begin der
jaren 90
heeft de “sociale modelstaat” Zweden dit scenario al eens meegemaakt.
In korte
tijd is hun economie toen ingestort, en zijn ze teruggevallen van de
vierde
welvarendste natie ter wereld tot rang 17 met alle sociale gevolgen van
dien.
Onwerkzame
Verschuivingen
Ook verschuivingen van de
belastingsdruk binnen de directe
belastingen zoals syndicaten die eisen halen bij een overheidsbeslag
van meer dan 50% niets meer
uit. Het
maakt voor de productieve burger (loontrekkende zowel als zelfstandige)
niet uit of hij belasting betaalt op
zijn bruto
beroepsinkomen dan wel op het netto spaarsaldo dat hij daarvan
overhoudt.
Integendeel; huur- en spaarbelastingen maken de
werkloosheidsval alleen maar dieper
omdat ze specifiek de marginale fractie van het inkomen treffen: de
fractie die
overblijft
nadat al de gezinslasten zijn betaald. Zo lang de globale
directe
belastingsdruk niet daalt zijn de stimulansen niet hersteld.
Gezinnen ervaren
belastingen op vermogen dat al de loodzware
Belgische loon- of winstbelasting heeft ondergaan en door jarenlange
inflatie is aangevreten trouwens ook als een hoogst onrechtvaardige
dubbelbelasting. Die is vooral pijnlijk voor modale werknemers en
zelfstandigen, voor
wie vermogensinkomsten een
onmisbaar supplement zijn ter aanvulling van hun veel te
klein pensioen.
De perverse combinatie van verplichte solidaire bijdragen tot ons
collectief sociaal stelsel met de uiterst ongelijke
pensioenrechten heeft ons pensioenstelsel al erg onbillijk gemaakt. De
afroming van vermogensinkomsten zou die onbillijkheid nog aanscherpen
en dreigt straks
Belgie's hardwerkende middenklasse van werknemers en
zelfstandigen in de armoede dreigt te storten.
Vermogensbelastingen
dreigen bovendien het precaire
evenwicht
op de huur- en kapitaalmarkten te verstoren. Nu al kampen we met een
chronische
krapte op de markt van huurwoningen terwijl de jarenlange negatieve
reële rente
de spaarzin al dusdanig heeft aangetast dat binnenlandse financiering
van onze bedrijven
in het gedrang komt. De structurele uitverkoop
aan
buitenlandse groepen van Belgische
sterbedrijven (QuickStep, Alpro...) en zelfs strategische
sectoren (Electrabel, Fortis...) is daarvan het meest
alarmerende symptoom. Maar ook het feit dat 56% van onze staatsobligaties nu
al in buitenlandse handen zijn is allerminst geruststellend.
Ontvetten,
Saneren, en Dereguleren.
Er blijft maar
één structurele oplossing voor onze hopeloze
budgettaire situatie: de staat radicaal ontvetten en zo snel mogelijk
van
ballast ontdoen. Net zoals een bedrijf in moeilijkheden zijn
verlieslatende
afdelingen vroeg of laat moet sluiten of afstoten, zal ook onze
hooginefficiënte
NV België zijn overbodige structuren moeten ontmantelen.
De efficiëntie van de Belgische
publieke sector is de derde laagste van de OESO. Zwitserland is in alle
opzichten vergelijkbaar is met
België;
zowel naar grootte, bevolkingsaantal, verscheidenheid van de
bevolking en
de graad van ontwikkeling. Niettegenstaande die grote gelijkenis
is de
Zwitserse
publieke sector drie maal zo efficiënt, en slagen Zwitserse overheden
erin een hoogperformant sociaal stelsel in stand te houden met één
derde
van de werkingskosten en veel minder ambtenaren. Zwitserland
dankt zijn hoge efficiëntie vooral aan zijn eenvoudige
bestuursstructuur en de consequente
decentralisatie van quasi alle bevoegdheden in de kantons.

Bron: European
Central Bank WP 242 :
Public Sector Efficiency: An International Comparison”
Wil ook Vlaanderen zijn welvaartstaat betaalbaar houden en duurzaam in
stand houden dan zullen ook
wij de werkingskosten moeten drukken, onze bestuursstructuren
stroomlijnen, overbodige bestuursniveau's ontmantelen en vooral ook
alle
publieke
“diensten” die meer kosten dan de toegevoegde waarde die ze genereren
moeten
afschaffen of grondig saneren .
In de omschakeling op “survival
mode” kunnen we geen taboes
meer uit de weg gaan en zullen we het onontbeerlijke van misbare moeten
scheiden.
Hebben we in het overvolle medialandschap echt nog geldverslindende
staatsradio
en staats-TV nodig? Of een driedubbele Vlaamse, Waalse en Belgische
vertegenwoordiging in het buitenland? Is die 19e eeuwse ijzerweg
met een
reële kilometerkost van een Bentley nog wel een vervoermiddel van
onze
tijd? Zijn ziekenfondsen en syndicaten niet veel te dure en door
de
technologie totaal achterhaalde doorgeefluiken voor ziekte- en
werkeloosheids-
uitkeringen?
Maar ook de strijd tegen
corruptie, normvervaging, sociale
misbruiken en willekeurige subsidies kan nog miljarden besparingen
opleveren.
Er is geen tijd meer voor geklungel in de marge, en al evenmin om de
overbodige
paperassen te digitaliseren. We moeten de bureaucratie en publieke
betutteling
niet efficiënter maken, maar integendeel structureel uitroeien. We
moeten
dereguleren en privatiseren zo niet gaan we Zimbabwe achterna.
Vlaamse
Betuttelingsdrang Afbouwen
Ook het Vlaams niveau kan
niet ontsnappen aan de noodzakelijke
deregulering. De recente wildgroei van het
ambtenarenbestand en
de overtollige bureaucratie situeert zich immers vooral bij gemeenten
en
gewesten. Het “Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen” is zo’n frappant
voorbeeld
van bureaucratische inmenging die
Vlaanderen veel meer schade heeft berokkend dan voordeel.
De
gigantische
werkingskost van die mega administratie betekent niet alleen een zware
belasting voor de gemeentelijke budgetten. De centrale planning en
veel
te
restrictieve zonering heeft vooral een artificieel tekort aan bouw- en
industriegrond
georchestreerd met als gevolg dat de Vlaamse bouwgrond nu al driemaal
zo duur
is als de Waalse.
|
Gemiddelde Bouwgrondprijzen
in België ( €/m²)
|
|
W.Vlaanderen
|
143,05
|
Luik
|
39,69
|
|
O.Vlaanderen
|
147,89
|
Henegouwen
|
42,45
|
|
Antwerpen
|
148,4
|
Namen
|
41,17
|
|
Limburg
|
111,59
|
Luxemburg
|
31,98
|
|
Vlaams Brabant
|
174,38
|
Waals Brabant
|
78,22
|
| Vlaanderen |
145,06 |
Wallonië |
46,7 |
|
Bron:
Trends
Vlaanderen kan morgen op
eigen initiatief dit kunstmatig
bouwgrondtekort ongedaan maken, bouwgrond weer betaalbaar maken en
meteen de
bouwsector de “boost” geven die zo dringend nodig is. Jonge gezinnen nu
nog
opzadelen met veel te hoge bouwgrondprijzen bovenop de quasi
onaflosbare
staatschuld
van 100% van het BBP en ongedekte pensioenverplichtingen van zo’n 300%
betekent
een ondraagbare aanslag op hun budget. Deze generatie jongeren moet nu
al
opdraaien voor het gros van de vergrijzing. Ze zal elk beetje hulp
daarbij hard
nodig hebben. Willen Vlamingen hun productieve generatie alsnog in het
land
houden dan
zal Vlaanderen
zijn dure betuttelingdrang en zijn contraproductieve
bureaucratie moeten
afbouwen . Als politici niet bereid zijn die sanering ordentelijk
te
organiseren, zal geldgebrek hen uiteindelijk daartoe dwingen, mogelijks
in de
grootst
denkbare chaos.
Paul Vreymans
Verwante
Nieuwsberichten
:
3 October 2009
Regering Verhoogt Roerende
Voorheffing tot
25%
De
regering kiest voor allerslechtste optie en verhoogt de directe belastingen
midden een economische crisis. Dit is het
slechtste wat ons land kan overkomen.
De
maatregel zal destructieve gevolgen hebben voor de koopkracht
en groeivooruitzichten. Zelfs Keynes was het daarover eens.
3 October 2009
resultaten op
07.10.2009 16:46
Aansluitend
debat op
In Flanders
Fields
|